ജീവിതരേഖ: വിദ്യാഭ്യാസം
മാതാ സ്കൂളിൽ നിന്ന് ജന്മകൊണ്ട് പിന്നാക്ക സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളിലെഴുതിയ ഉയർന്ന ജോലിക്കാരെ കണ്ടുവെന്ന് അവിടെയും തുടർന്നു. അംബേദ്കർക്ക് സംസ്കൃത ഭാഷാപഠനത്തിൽ താല്പര്യമുണ്ടായി. അക്കാലത്ത് ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്ക് സംസ്കൃതം പഠിക്കാൻ അസാധുതയുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, ഫെസ്യൂട്ട് വിദ്യാഭ്യാസം വിജയിക്കമായി പൂർത്തീകരിക്കുവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. മഹി സ്കൂളാലത്തിൽ ആയമാണ് ഒരു കുട്ടിക്ക് ജന്മം കഴിഞ്ഞത്. മൈസൂരിൽ നടന്ന അനുഭാവം ചടങ്ങിൽ പ്രമുഖ സാമുദായികനായകവിലയിരുന്ന എസ്.കെ. നായർ അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. മാതൃനെയുന്റെ ജീവിതം എന്തൊതു പുസ്തകം ജീവിതം ചെയ്തതായ കോപ്പൂടുകൾ അംബേദ്കർ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു. പഠനത്തോ വെയ്ലേണ്ടി അംബേദ്കർ ലെക്ചറർമാർ ജയിപ്പിച്ചു. ജൈവയ വിന്നഫാറിലുണ്ടുണ് എൻ.എഫ് വല്ലത്തുനാരിരുന്ന രാമായ്നിലെ ജീവിതം വിവരം കടിച്ച, എങ്കിലും പഠനം തീണ്ടും കൂട്ടാതെ നടന്നു. സാമ്പത്തികമായി വലിയ പ്രഭാവം അനുവദിച്ചു. കാള്ട് ഫിൻ അടക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ വന്നു. ബാറോഡ രാജാവിയിരുന്ന ശെയ്ക് സർ ജലഃകൂടെ വിദ്യാർത്ഥിക്ക് ഉപദേശാന്രി നൽകെക്കർ നൽകും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അംബേദ്കർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചു. ആ സ്കോളർഷിപ്പിന്റെ സഹായത്തോടെ ബി.എ. പരീക്ഷ പ്രശസ്തമായ വിധത്തിൽ ജന്മേക്ക് വിജയിച്ചു. തുടർന്നും പഠിമെന്റെ അംബേദ്കർക്ക് ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ സാമ്പത്തികചീതിയിൽ അതിനാനുകൂല്യമില്ല. എന്തെങ്കിലും ജോലി ചെയ്യാനും അന്നന്നത്തെ സഹായിക്കുവാനും അംബേദ്കർ തീരുമാനിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നെങ്കിലും ഉയർന്ന ജോലിയാണെന്ന് പറഞ്ഞ് ആദ്യം അംബേദ്കർ ജോലി നൽകിയില്ല. അംബേദ്കർ കൊട്ടാരത്തിൽ ചെന്ന് മഹാരാജാവിനോട് കാര്യം ഉണർത്തിച്ചു.
അങ്ങനെ മഹാരാജാവ് സെന്യത്തിൽ ഓഫീസറായി അംബേദ്കർ നിചെച്ചു. അമിനിടയിൽ ജേക്കൽ രോഗബാധിതനായി കിടപ്പിലായി. അച്ചൻ മരിച്ചു. അച്ചന്റെ വിയോഗം അംബേദ്കറെ തളർത്തി. അങ്ങനെ കൊട്ടാരത്തിലെ ജോലി രാജി വെച്ചു. വല്ലെയെധികം കാരീസവും പ്രവാസവും അംബേദ്കറെ ബാധിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ സാൽവാടഃ ഏതാനും വിദ്യാർത്ഥികളെ അമേരിക്കയിലെ കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വിട്ടു പഠിപ്പിക്കാൻ ബാറോഡ രാജാവ് തിരുമാനിച്ചു. രായരാജാവ് അക്കൂട്ടത്തിൽ അംബേദ്കറെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1913 ജൂലൈയിൽ അംബേദ്കർ സ്യാത്താർക്കീജ്ഞന് പുതിയ ജീവിതത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. അമേരിക്കയിൽ ലഭിച്ച ജീവിതമാന് അനുഭവം നല്കിയത്. കഴിഞ്ഞുനര പഠിക്കുക എന്നു മാധ്യമമായിരുന്നു അപ്പോയിന്റ് ലക്ഷ്യം. 1915ൽ അമേരിക്കയിലെ പ്രശസ്തമായ കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് യത്നനൂല്യത്തിൽ ബിരുദാനന്തരബിരുദവും പിന്നീട് ഗവേഷണബിരുദവും നേടി. കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തികബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് (centre-state relations). നമ്മുടെ നികുതിക്കല്ലെല്ലം കേന്ദ്രം പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുകയും ചെലവനായി അവരുടെ രാവല്യത്തിനായി മേണിങ്തുമായ ജവസ്തനയെക്കുറിച്ചിയുന്നു. അംബേദ്കർ കൊളംബിയയിൽവെച്ച് എഴുതിയ മന്റെ ആദ്യത്തെ ഗവേഷണപ്രബന്ധം: ‘Evolution of Provincial Finances in British India’. ഈ വിവരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ സാമ്പത്തിക പഠനമായിരുന്നു അത്. 1833 മുതൽ 1910 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ എന്തെക്കെയാണ് ബ്രിട്ടീഷ് കേന്ദ്രസർക്കാരും അന്നത്തെ പ്രവിശ്യകളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ഉയർന്നുവന്നതെന്നും അത് മാതൃകാപരമായി എങ്ങനെയൊയിരിക്കുന്നുവെന്നും അംബേദ്കർ എഴുതി. 1951 ൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ഫിനാൻസ് കമീഷൻ രൂപവത്കരിച്ചപ്പോൾ അതിന് മൂല്യമാധാരേ അംബേദ്കറിന്റെ ഈ പ്രബന്ധമായിരുന്നു. പ്രവിശ്യകളുടെ (ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ) സാമ്പത്തിക സ്വയംഭരണമായേരുന്നു അംബേദ്കർ നിർദ്ദേശിച്ചത്.
ജീവിതരേഖ: ലണ്ടനിലേക്ക്
ശാസ്ത്രം, ഇക്കണോമിക്സ് എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ പാണ്ഡിത്യം നേടുന്നതിനായി അവരിൽ അദ്ദേഹം ഗവേഷണത്തിലേക്ക്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ലണ്ടനിൽ പ്രാഫിൻ ഒളമെന്നിലെ ലണ്ടൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഒരു പഠനം യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് സമർപ്പിച്ചു. 'The problem of the rupee: Its origin and its solution' എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനം. 'അമിനയ്ഡ്ര-തമ്മിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നൽകപ്പെട്ടു. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ ഗാന്ധിലെ വർഷങ്ങളിൽ രൂപ എന്തെന്നൊക്കെ സാമ്പത്തിക ഒക്കമാറ്റ ഉപകരണമായി മാറി എന്നും എന്തായിരിക്കണം ഇന്ത്യയുടെയുടുന്ന മാർസിസേന്നും അദ്ദേഹം തന്ന് പ്രബന്ധത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചു. ഇനിമൂടെ ആർത്തു് അറിയുകുർ അദ്ദേഹം പിന്നീട് [1926] ഇന്ത്യയിൽ റിസർവ് ബാങ്ക് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി നിയമനിർമ്മാണ പിൻതുണ്ടഞ്ച് കമ്മിറ്റി (ഹിൽറ്റൺ യോങ്യോങ്ടി കീഴില് ഇല്ലെഴ് മിൻ എബിസേ മുഖിന് പങ്ക്വെയ്ക്കുകയും രൂപയുടെ നിയന്ത്രണം റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ ശേഖരിയായിരിക്കണമെന്നേ ജഡഹാന്മിക്ക് അംഗീകരീക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയിലെ ജാതീയവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഒരു പ്രബന്ധം തയ്യാറാക്കി. ജാതീയവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള പറഞ്ഞേർകൂ ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തികീതിയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഗവേഷണം നടത്തി. ആ ഔദ്യോഗികശാലയായ പത്തം നടന്നി മറ്റ്രൂ പ്രബന്ധം തയ്യാറാക്കി. ഈ പ്രബന്ധം അമേരിക്കയിലെ കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് സമർപ്പിച്ചു. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഡോക്ടർ ബിരുദം ലഭിച്ചു. കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ഡോക്ടറേറ്റ് വേലിയേന്ന് ജെയ്കും പഠനം തുടങ്ങാൻ തന്നെ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.